

D4293

@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པིཎྜ་ནི་བརྟ་ན་ནིརྡེ་ཤ་ཀཱ་རཱི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། ལྡོག་པ་བསྡུས་པ་བསྟན་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ། འཇམ་པའི་དཔལ་མགོན་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །སྒྲ་དང་བསྟན་བཅོས་མཁས་པའི་མཐར་གྱུར་པ། །པཱ་ཎི་ནི་དང་པ་བྱ་ཙནྡྲ་དང་། །རཏྣ་མ་ཏི་གད་བ་ཟླ བ་དང་།།ནི་མན་ས་ཀ་ལ་སོགས་མཁན་པོ་ཡིས། །དགག་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས། །དམན་པའི་དོན་དུ་ཉུང་ཟད་བསྟན་པར་འདོད། །མཁན་པོས་བསྟན་པའི་མདོ་དག་ལས། །དགག་པའི་བྱེ་བྲག་མང་བཤད་ཀྱང་། །ཀུན་ནས་བསྡུ་བ་བཤད་པ་དག་།རྣམ་ གྲངས་མདོ་རུ་བསྡུ་བ་དང་།།བསྡུ་བའི་བྱེ་བྲག་ལྟོས་པ་དང་། །རབ་ཏུ་གསལ་བར་བརྗོད་པ་བཞི། །འདི་དག་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །མེད་དང་གཞན་དང་འདྲ་བ་དང་། །དམན་དང་ཞུམ་དང་ཞན་པ་དང་། །ཕྲ་དང་ཉུང་དང་མྱུར་བ་དང་། །ཆུང་དང་ལྷག་མ་མེད་པ་དང་། །འགའ་ལས་མཐའ་དག་མ་ ཡིན་དང་།།མི་མཐུན་གཉེན་པོ་བྲལ་བ་ཡིས། །རྣམ་གྲངས་བཅོ་ལྔར་བཤད་པ་ཡིན། །དེ་ལས་ཅུང་ཟད་བསྡུ་བ་ནི། །བརྒྱད་ནས་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་སྟེ། །ཞུམ་དང་ཞན་པ་དམན་པར་ཏེ། །ཕྲ་བ་ལ་སོགས་དྲུག་གཅིག་ཏུ། །སྦྱར་བས་དགག་པའི་རྣམ་གྲངས་བརྒྱད། །མི་མཐུན་གཉེན་ པོར་སྦྱར་བས་བདུན།།དམན་དང་ཆུང་བ་ཞུམ་པ་རུ། །དགག་པའི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ་དྲུག་།དོན་གྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་དང་། །ཚིག་གཅིག་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། །དེ་ལྡན་རང་ཚིག་མི་སྟོན་པ། །དེ་ལས་གཞན་པ་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དུ་བརྟག་པ་འགོག་པ་དང་། །རང་གི་གཞི་ ལས་ཞུམ་པ་དང་།།གཞན་དང་འགལ་བ་རྣམ་པ་བཞི། །མེད་པ་དང་ནི་གཞན་པ་དང་། །གཉེན་པོའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་གསུམ། །དགག་པའི་རྣམ་གྲངས་ཇི་སྙེད་པ། །མེད་དང་མ་ཡིན་གཉིས་སུ་འདུ། །བསྟན་བྱ་དོན་ཡོད་དོན་མེད་དང་། །འཇུག་ཚུལ་དངོས་དང་བརྒྱུད་པ་དང་། །ཀུན་དུ་ བརྟགས་པ་བཟློག་པ་དང་།།ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། །གཞན་གྱི་འདོད་པ་བསལ་བ་དང་། །རང་གི་འདོད་པའང་སྒྲུབ་པ་དང་། །འབྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས། །བསྡུས་པའི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱ། །དོན་དང་འཇུག་ཚུལ་དགོས་པ་དང་། །འཇུག་དུས་དབང་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན། ། མེད་པའི་བསྟན་བྱ་དོན་མེད་དེ། །མ་ཡིན་པ་ནི་དོན་ཡོད་པའོ། །དེ་བཞིན་མེད་པ་དངོས་སུ་འཇུག། །མ་ཡིན་པ་ནི་བརྒྱུད་པས་སོ། །ཀུན་རྟོག་ཟློག་པ་མེད་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གཞན་གྱི་འདོད་པ་སེལ་བ་ནི། །མེད་པར་དགག་པའི་དགོས་པ་སྟེ། །རང་འདོད་སྒྲུབ་པ་མ ཡིན་པའོ།།མ་རྟོགས་ལོག་རྟོགས་ཐེ་ཚོམ་དག་།སེལ་འདོད་དུས་ན་མེད་པ་འབྱུང་། །དོན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་འདོད་ན། །མ་ཡིན་དགག་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དགག་པའི་སྒྲ་དང་དགག་བྱ་ཡིས། །བསྟན་པར་བྱ་བ་དོན་དུ་འདོད། །ཚུལ་ནི་འདི་རུ་ཐབས་སུ་འདོད། །དོན་དེས་ཇི་ལྟར་སྟོན་ བྱེད་པའི།།ཐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དགོས་པའོ། །འབྱུང་དུས་རྣམ་པ་བཞིར་བཤད་པ། །སྨྲ་བར་བྱེད་པ་གང་ཞིག་གིས། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ལྡན་པ། །འདོད་ལྡན་འབྱུང་བའི་དུས་སུ་འདོད། །བྱེ་བྲག་རྩ་བ་འདི་ཡིན་ཏེ། །མེད་པ་ཡོད་པ་མི་སྒྲུབ་སྟེ། །མ་ཡིན་པ་ནི་ཡིན་པ་སྒྲུབ། །རྒྱུ་ ལ་འབྲས་བུ་དེ་བཞིན་དང་།།ཐ་དད་དངོས་དང་བརྟགས་པ་ཙམ། །སྔ་ན་མེད་དང་ཞིག་པ་དང་། །ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་དང་། །ཤིན་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་པ་དག་།མེད་པར་དགག་པའི་གཞིར་གྱུར་པ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པའི་དངོས་འདོད་ན། །མེད་པར་དགག་པར་མི་འགྱུར་རོ།

梵语：品陀尼伐多那尼尔迭舍迦利迦
藏语：归摄否定之颂
顶礼文殊怙主尊！
于声明论典究竟通达的
巴尼尼与巴夏月官与
惹那玛帝嘎达月称与
尼曼萨嘎等诸大师，
对于广说诸多否定差别中，
为劣根者略说少许。
诸大师所说经典中，
虽广说否定差别，
总摄说明者，
同义词摄略及，
摄略差别观待及，
极为明显宣说四，
应知仅此而已。
无与异及相似与，
劣与怯与弱及，
微与少与速及，
小与无余及，
非一切及，
不顺对治离，
同义词说为十五。
其中略摄者，
从八至二之间，
怯与弱为劣，
微等六合一，
配合为八种否定同义词。
不顺对治配合为七。
劣与小为怯，
否定同义词六种。
以义理而了知及，
一词完全成立及，
具彼自词不显及，
除此之外为他。
遮遣一切分别及，
自基怯弱及，
与他相违四种。
无及异及，
趋入对治义三种。
否定同义词若干，
摄于无与非二者。
所诠有义无义及，
趋入方式直接间接及，
显示法性及，
遣除他宗及，
成立自宗及，
以生起时差别，
应知摄略差别。
义与趋入方式所为及，
趋入时依次第，
无之所诠无义，
非者有义。
如是无者直接趋入，
非者间接。
遮遣分别为无，
显示真实为非。
遣除他宗者，
无遮之所为，
成立自宗为非。
未解邪解疑惑，
欲遣除时生无遮，
欲通达义理时，
则生非遮。
否定词与所遮，
所显示为义，
方式此为方便，
彼义如何显示，
方便果为所为。
生起时说为四种，
任何说者，
具何作意，
具欲生起时许。
差别根本为此，
无不成有，
非则成是。
如是因中果及，
异体事及仅分别，
先无与坏灭及，
互于一中一无及，
成为极无者，
成为无遮之基，
若许有实法，
则不成无遮。

།དེ་ཕྱིར་ ཡོད་པ་མི་སྒྲུབ་སྟེ།།མེད་པའི་ཡོད་པའང་མི་སྒྲུབ་པོ། །དེ་ཡིས་བསྟན་བྱ་དོན་མེད་དང་། །སྒྲ་ཉིད་དངོས་སུ་འཇུག་པ་དང་། །དགོས་པ་བརྟགས་པ་སེལ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་གཞན་གྱི་འདོད་པ་དང་། །འབྱུང་བའི་དུས་ནི་གསུམ་དུ་བརྗོད། །གཞན་དང་གཉེན་པོ་ལ་སོགས་པའི། །མ་ ཡིན་དགག་པ་ཐ་སྙད་དག་།གང་ཞིག་ཡིན་པ་བཟློག་པ་ཡིས། །ཡིན་པའི་དངོས་པོ་གཞན་དུ་ཚོལ། །མ་ཡིན་ཙམ་དུ་མི་སྒྲུབ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་མ་ཡིན་དགག་པ་ནི། །ཡིན་པའི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ཡིས་བསྟན་བྱ་དོན་ཡོད་དང་། །བརྒྱུད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་དེ ཉིད་སྟོན་པ་དང་།།རང་གི་འདོད་པ་སྒྲུབ་བ་དང་། །འབྱུང་དུས་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་དག་།སྨྲ་བ་གང་གི་བློ་ལ་གནས། །དེ་ནི་བྱེ་བྲག་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ནི། །འབྱུང་བའི་དུས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ནི་ཡུལ་གྱིས་ཕྱེ་བ་སྟེ། །དགོས་ པ་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟ་བའོ།།འདོད་པའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། །རྒྱུ་ཡི་བྱེ་བྲག་བརྗོད་པའོ། །མ་ཡིན་དགག་པའི་བྱེ་བྲག་ནི། །ལྷན་ཅིག་རྒྱུན་ལ་གནོད་བྱེད་དང་། །དེ་བཞིན་མི་བྱེད་དབྱེ་བ་ཡིས། །གཉེན་པོ་དང་ནི་གཞན་དུ་བརྗོད། །དོན་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་པ་ལའང་། །དགག་བྱ་དག་ ལས་གཞན་ཉིད་དང་།།དགག་བྱ་ཉིད་ལས་མི་གཞན་པས། །འགལ་དང་གཞན་དང་ཞུམ་པའོ། །བསྟན་པར་བྱ་བ་གཞན་ཉིད་དང་། །དགག་པར་བྱ་བ་འདྲ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་ནི། །ཀུན་དུ་རྣམ་པར་སྤྲོས་བ་དང་། །ལུས་སུ་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ དང་།།རྒྱུན་གྱི་དངོས་པོ་རགས་པ་དང་། །འདོད་པའི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་དང་། །དེ་བཞིན་ཡུན་གྱི་ཆུ་སྲིད་དང་། །དངོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆེ་བ་དང་། །བསམས་པའི་དོན་ལས་ལོག་པ་དང་། །ཀུན་དུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་དང་། །ལྷན་ཅིག་གནས་པ་མ་ཡིན་དང་། །དེ་ལ་ནུས་པ་འཕྲོག་བྱེད་དང་། ། མེད་པས་མཚོན་པའི་ཡོད་པ་ཡིས། །ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་དོན་བཞིན་དུ། །བསྡུ་བའི་བྱེ་བྲག་དེ་བཞིན་ནོ། །དགག་པ་ཡུལ་དང་གནས་སྐབས་དང་། །དུས་ལ་ལྟོས་པར་ཤེས་པར་བྱེད། །དེ་དག་གསུམ་མམ་གཉིས་གཉིས་སམ། །རེ་རེའི་དབང་ལའང་ལྟོས་པ་ཡིན། །སྤྱི་དང་ཁྱད་པར དབྱེ་བ་ན།།ཡུལ་དང་དུས་ལ་ཡོད་པ་ཡིན། །གནས་སྐབས་ལ་ཡང་ཆ་ཡོད་དོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དག་།ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པ། །ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་དག་།སྔ་ནས་མེད་དང་ཞིག་ནས་མེད། །དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་ པའོ།།རི་བོང་རྭ་དང་མོ་གཤམ་བུ། །ཤིན་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི། །ཡུལ་དུས་སྤྱི་ལ་ལྟོས་པའོ། །ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་ནི། །མེད་པ་རྣམ་པ་བཞིར་འདོད་དོ། །གནས་སྐབས་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །མེད་དང་མ་ཡིན་གཉེན་པོའི་དོན། །མི་མཐུན་ཆུང་སོགས་བྲལ་བ་དང་། །མི་ འདྲ་བ་དང་གཞན་པའོ།།འདི་ནི་སྔོན་ནམ་ད་ལྟར་དག་།བུམ་པ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་གང་། །མེད་པ་ཙམ་ཞིག་འདོད་པའམ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་འདོད་ཀྱང་རུང་། །དེ་ནི་གསུམ་ལ་ལྟོས་པའོ། །གངས་སམ་མི་ལ་སོགས་པ་ལ། །སྔོན་ནམ་ད་ལྟ་ཕྱིས་ཀྱང་རུང་། །འདི་ལ་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེ་ ཞེས།།དགག་པ་ཡང་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །སོ་ག་ཤིང་འབྲས་མི་སྨིན་ཅེས། །དགག་པ་དུས་དང་གནས་སྐབས་ལའོ། །འདི་ན་ད་ལྟ་འདི་མེད་ཅེས། །དགག་པ་ཡུལ་དང་དུས་ལའོ། །རྟ་ལ་བ་ལང་མེད་ཅེས་པ། །ཡུལ་དང་སྐབས་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན། །གངས་ལ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་མེད་ཅེས། ། དགག་པ་ཡུལ་ལ་ལྟོས་པའོ། །ལྷས་བྱིན་ཤི་ནས་མེད་ཅེས་པ། །དགག་པ་དུས་ལ་ལྟོས་པའོ། །རེ་རེ་འམ་གཉིས་ལྟོས་སྟོན་པ། །ཁྱད་པར་མི་འཛིན་དབང་དུའོ།

因此，不成立有，也不成立无中之有。由此所说的义无对境，声音直接趋入，观察所需而遣除，如是他人所许，及说生起时分为三。他者与对治等，诸非遮言说，凡是遮遣所是，即是寻求他事。
不仅成立非是，因此非遮即是，成立实有之事。由此所诠有义，以间接方式趋入，显示法性，成立自宗，说为一时生起。
诸心所差别，说者心中所住，彼为二种差别因。心所差别，应知由生起时分，彼由境分，如所说义。
所谓所欲境，即说因差别。非遮差别，同时相续能损害，如是不作分别，说为对治与他。从彼义外，从所遮外，从所遮非异，相违与他及怯。
所诠他性，所遮相似，如是功德性，及遍行戏论，以及体性自身，相续粗大事物，多种所欲异名，如是长时存续，实际本性广大，违背所思义理，普遍周遍，非共住，于彼夺取能力，以无表示有，如所说义，摄类亦复如是。
遮遣依境及情况，时间而得了知。彼等三或二二，或各别依止。总别分时，于境时有，情况亦有分。诸法相，互不相有，依境差别。
因果体性，先无后无，依时差别。兔角及石女子，极为无者，依境时总。由境与时力，许无有四种。由诸情况分，无及非是对治义，不顺小等离，不同及他。
此若前或今，说无瓶等，许唯无，或虽许有，彼依三者。于雪或人等，前或今后亦，此不生芽，遮遣亦复如是。
春季果实不熟，遮遣依时及情况。此处今无此，遮遣依境及时。马上无牛，依境及情况。雪中芽不生，遮遣依境。提婆达多死已无，遮遣依时。各别或二依，就不执别相而言。

།སྐབས་ནི་ཀུན་ཏུའང་ཁྱད་པར་ཏེ། །སྐབས་ཙམ་སྤྱི་ཡི་ཆ་ཡིན་ནོ། །དགོས་པ་འགྲུབ་པའི་དབང་དུ་ནི། ། གསུམ་ཉིད་ལ་ནི་ལྟོས་པ་ཡིན། །ཡུལ་ནི་དགག་བྱ་གཞི་ཡིན་ཏེ། །དུས་གསུམ་ད་ལྟའི་དབང་གིས་ཡིན། །གནས་སྐབས་གོ་བར་བྱ་བའི་དབང་། །དགག་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡི། །ཡུལ་ནི་མེད་པ་གཞི་ཡིན་ཏེ། །སྔ་ནས་མེད་དང་ཞིག་ནས་མེད། །གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་ཤིན་ཏུ མེད།།གོ་བྱེད་སྐབས་ནི་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །ཆེ་ལོང་དང་ནི་རྒྱས་པར་རོ། །ཞིག་ནས་མེད་དང་ཤིན་ཏུ་མེད། །མེད་པར་དགག་པ་ཞེས་འདོད་དོ། །ལྷག་མ་མ་ཡིན་དགག་པར་ནི། །ཆེ་ལོང་དབང་གིས་འདོད་པ་སྟེ། །ཡུལ་ན་མེད་དང་ཡོད་པ་ཡི། །དབང་ཙམ་དག་ཏུ་འདོད་པའོ། །མེད་པ་ བཞི་ཉིད་མི་ཤེས་པའམ།།གལ་ཏེ་ཡོད་སོགས་འདོད་པ་ལ། །མེད་པ་ཙམ་ཞིག་སྒྲུབ་པ་ན། །མེད་པར་དགག་པ་བཞིར་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་རི་བོང་རྭ་མེད་པས། །དངོས་མེད་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་ན། །མ་ཡིན་དགག་པར་འདོད་པ་སྟེ། །ཚིག་གཅིག་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པའོ། །རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ མེད་ཅེས་དང་།།འབྲས་བུ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མེད་ཅེས། །རྒྱུ་འབྲས་དངོས་པོ་སྒྲུབ་བྱེད་ན། །དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །རྟ་ལ་བ་ལང་མེད་པ་ཞེས། །རྟ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། །མ་ཡིན་དགག་པ་ཞེས་འདོད་དོ། །གང་ཞིག་བཀག་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །གཞན་དུ་འགལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ། གང་ཞིག་ངེས་པར་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །དགག་པ་དོན་གྱིས་གོ་བའོ། །མིང་གཞན་དགག་པས་བསྟན་པའི་དངོས། །འགལ་དང་ངེས་པ་མེད་པ་ནི། །རང་གི་ཚིག་གིས་མི་སྟོན་པའོ། །གང་ཞིག་སྒྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུས། །དངོས་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡི། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །མ་ཡིན དགག་པ་ཞེས་འདོད་དོ།།མེད་པ་དག་ནི་དེ་ལས་གཞན། །མཚན་ཉིད་དབང་གིས་དབྱེ་བ་ནི། །མ་ཡིན་དགག་པའི་དབྱེ་བ་སྟེ། །མེད་པ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་གཅིག་།མཚན་བཞིའི་དབང་གིས་བཞི་ཡིན་ནོ། །མ་ཡིན་དགག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། །བྱེད་པའི་དབང་གིས་བཞི་ཡིན་ཏེ། །དོན་གྱིས་ གོ་བར་བྱེད་པ་དང་།།ཚིག་གཅིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། །དེ་དང་ལྡན་པའི་དགག་པ་དང་། །རང་གི་ཚིག་གིས་མི་སྟོན་པའོ། །བྱ་བའི་དབང་གིས་བདུན་ཡིན་ཏེ། །མེད་པ་ཉིད་ནི་མ་གཏོགས་པའོ། །མི་མཐུན་གཉེན་པོར་བསྡུ་བ་ཡིས། །དྲུག་གམ་འགལ་དང་ གཞན་པ་ཡི།།གཉིས་སུ་བརྗོད་པར་རིག་པར་བྱ། །དགག་པའི་ཡུལ་ཡང་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །གཞི་ཡི་ཡུལ་དང་བྱ་བའི་ཡུལ། །དགོས་པའི་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །དགག་པའི་གཞི་དང་དགག་བྱ་དང་། །དགག་པའི་དགོས་ཆེད་གསུམ་གྱིས་སོ། །སྒྲ་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་པ་སྟེ། །དགོས་པའི་ དབང་གིས་ཤེས་པར་བྱ།།གང་ཕྱིར་གང་ཡང་ལྡོག་བྱེད་པས། །དགག་པ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །དགག་པའི་ཡུལ་དང་དགོས་པ་དང་། །སྒྲ་དང་དུས་དང་གནས་སྐབས་དང་། །དགག་བྱ་ལྟོས་པ་ངེས་ཚིག་གིས། །རབ་ཏུ་གསལ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན། །མདོར་ནི་ཡུལ་དང་ལྟོས་པ་དང་། །སྒྲ་ དང་ངེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ།།དངོས་སུ་བརྗོད་པའི་དགོས་པ་ནི། །དགག་པར་བྱ་དང་བྱེད་པ་དང་། །ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དག་།གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་ཡང་ན་ནི། །སྤྱི་ལ་ལྟོས་ན་མེད་ཀྱང་རུང་། །གཉིས་སམ་གསུམ་མམ་བཞི་ཡིན་ནོ། །དགག་བྱ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི། ། ལས་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་དང་། །དགག་བྱ་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ན། །བྱ་བ་གང་གི་ཡིན་དེ་ཡི། །གཞི་དེ་གཞི་ཡི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །མེད་དང་དེ་ཡི་ཐ་སྙད་ཀྱི། །ཡུལ་ནི་བྱེ་བྲག་སོ་སོ་སྟེ། །མེད་པའི་ཡུལ་ནི་གཅིག་ཡིན་ཏེ། །གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །ཐ་སྙད་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་དག་།བརྗོད པའི་ཡུལ་ནི་གསུམ་ཡིན་ཏེ།།གཞི་སོགས་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

处所在一切中都是特殊的，处所仅是总的部分。就成办所需而言，唯依于三者。境是所破的基础，依现在时的力量。就了知暂时而言，是了知遮遣的境，无有是基础，从前无和灭后无，互无和极无。能了知的处所有二，即概略和广说。灭后无和极无，许为无遮。其余为非遮，依概略而许，仅依境上无和有的力量而许。
若对四无不了知，或者对有等执著，仅仅成立无时，许为四种无遮。若以兔角无故，成立无实性时，许为非遮，即成立一语。说因中无果，及果中无因，若成立因果实法，也应如是了知。说马中无牛，若成立马性，许为非遮。由所遮故，于他成相违，及决定能成立，是以义了知遮遣。
以他名遮显事，无相违及决定，不以自语显示。若以如是成立，成立事物及无事物的真实性，许为非遮。无遮则异于此。由相而分，是非遮的分类，诸无是一相，由四相力故成四。非遮的相由作用力故成四，即以义了知，及成立一语，具彼遮遣，及不以自语显示。
由作业力故成七，除无性外。摄为违品对治，应知说为六或二，即相违及异类。遮境亦有三，即基境、作业境、所需境。由遮基、所遮、遮遣目的三者。声无差别，应由所需而了知。以何能返故，说为遮遣。由遮境、所需、声、时、暂时、所遮、观待、词义，极为明显而说。
总之由境、观待、声及词义。直接宣说的所需，即所遮及能遮，境及时的差别，一或二或者，虽于总中无亦可，二或三或四。非事物所遮的，业等遮遣，及若所遮是作业，则彼作业之基，彼基是基境。无及彼名言的，境是各别差别，无境是一，即于何有彼。名言境的差别，所说境有三，即显示基等。

།ཤེས་པའི་ཡུལ་ནི་དྲུག་ཡིན་ཏེ། །མེད་པ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། །དེ་ཡི་གཞི་དང་དགག་བྱ་དང་། །དགོས་ཆེད་སྒྲ་དང་འཇུག་པ་ནི། །ཤེས་པའི་ཡུལ་དང་འདོད་པ་ཡིན། །འཇུག་པའི་ཡུལ་ནི་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །དོན་ལ་ འཇུག་དང་ལྡོག་པའོ།།སྒྲ་དང་ཤེས་པ་ལུས་རྣམས་ཀྱི། །བྱེད་པ་འཇུག་པ་ཞེས་འདོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་ལུས་ལའང་འཇུག་།དེ་ཡང་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའོ། །རང་གི་ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་ནི། །རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་མེད་པ་དང་། །ཇི་ལྟར་གོ་བར་བྱེད་པ་དང་། །ཇི་ལྟར་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིས། །དགག་ པའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ཡིན།།རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ནི། །མེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཏེ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བཞག་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་གོ་བར་བྱེད་པ་ནི། །དོན་གྱིས་གོ་བ་ལ་སོགས་པའི། །དགག་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། །སྒྲ་དང་སྐབས་ཀྱིས་བཞག་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་གོ་བར་བྱ་བ་ནི། །མེད་ དང་མ་ཡིན་དབྱེ་བ་ཡིན།།དགག་པ་བརྒྱད་སོགས་དབྱེ་བ་སྟེ། །གོ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོས་གཞག་།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི། །མེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། །ཡུལ་དང་དུས་ལ་རྟེན་པ་ཡི། །བྱེ་བྲག་གི་ནི་བཞི་ཞེས་བྱ། །གོ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི། །མེད་དམ་གལ་ཏེ་ཡོད་ཀྱང་ རུང་།།སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་དབང་བྱས་པའི། །དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཡིན་ནོ། །དགོས་པ་དགག་བྱ་བཟློག་པ་སྟེ། །བྱེད་དང་བྱེད་པོའི་འདོད་པའོ། །ཕྱོགས་འགའ་དགག་པའམ་གཞན་སོགས་པས། །འདོད་པ་བརྒྱུད་པ་ཡིན་ཡང་ངོ་། །སྒྲ་ནི་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དེ། །དུས་ནི་རྒྱུན་ཅེས་ བྱ་བའོ།།དགོས་པའི་དུས་ལ་སྐབས་ཤེས་བྱ། །བཟློག་པར་བྱ་བ་དགག་བྱའོ། །གང་གི་དབང་གིས་གཞག་པ་ནི། །དགག་བྱའི་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ངེས་ཚིག་ལྡོག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྔ་ན་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་ནི། །རྒྱུན་འདྲ་བ་དང་རང་བཞིན་དང་། །སྐབས་དང་རྟེན་ལ་མེད་པའོ། །རྒྱུན་ ཞིག་པ་དང་རང་བཞིན་དང་།།སྐབས་དང་རྟེན་ལས་བྲལ་བ་ཡིས། །ཞིག་ནས་མེད་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པ། །མཚན་ཉིད་དབྱེ་བ་ཡོད་མོད་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྡུ་བྱ་སྟེ། །ཇི་ལྟར་གསེར་གྱི་གདུབ་རྒྱན་དག། །རིགས་དང་བཟོ་དང་བོང་ཚོད་དང་། །ཁ་ དོག་དབྱིབས་རྣམས་མཚུངས་མོད་ཀྱི།།གཅིག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་མ་ཡིན། །ཡིན་ན་ཅིག་ཅར་གཟུང་བར་འགྱུར། །ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་ནི། །རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་ཤེས། །སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ། །རྒྱུན་དམིགས་པ་ཡི་རང་བཞིན་ནི། །རྒྱུན་འདྲ་སྔ་ན་མེད་ པའོ།།ས་བོན་ས་དང་འོ་མ་ལ། །མྱུ་གུ་བུམ་པ་མར་རྣམས་ནི། །རང་བཞིན་སྔ་ན་མེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་གསེར་ལས་རྒྱན་སོགས་ནི། །གནས་སྐབས་སྔ་ན་མེད་པའོ། །ས་ཕྱོགས་འདི་ན་བ་ལང་དག་།སྔོན་ཆད་མེད་པ་རྟེན་ལའོ། །ལྗོན་པ་འམ་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ། །ཚིག་ གམ་ཤི་བར་གྱུར་པ་དག་།རྒྱུན་ཞིག་གྱུར་ཏེ་མེད་པའོ། །མྱུ་གུ་བུམ་པ་མར་རྣམས་ལ། །ས་བོན་ས་དང་འོ་མ་ནི། །རང་བཞིན་ཞིག་ནས་མེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་གསེར་གྱི་གདུབ་རྒྱན་ལས། །རྣ་ཆ་དག་ནི་སྐབས་ཞིག་པ། །ས་ཕྱོགས་འདི་ནས་བུམ་པ་དག་།གཞན དུ་འཕོས་ཏེ་མེད་པ་ནི།།རྟེན་ལས་བྲལ་ཏེ་མེད་པའོ། །རི་བོང་རྔ་མོ་བོང་བུ་ལ། །རྭ་དང་རྭ་ཡི་རྒྱུ་མེད་ཅེས། །རང་བཞིན་དགག་དང་རྒྱུ་དགག་པའོ། །དགག་པ་དུས་ལ་ལྟོས་པ་ནི། །དངོས་པོས་དུས་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། །སྨྲ་བ་པོ་ཡི་དུས་ལ་ནི། །ནམ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་འཛིན། །སྤྱི་ཙམ་ ཁོང་དུ་ཆུད་བྱ་དང་།།ཁྱད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་བྱ་དག། །སྨྲ་བའི་བསམ་པའང་གཉིས་སུའོ།

所知境有六种：即无、自性、彼之所依、所遮、目的、声音及趣入是所知境和所欲。
趣入境有二种：即趣入义和遮遣。声音、意识和身体的作用称为趣入。
有些地方也趣入身体，彼亦具有意识。
自性之分类：即如何无自性、如何令了知、如何被了知，以此显示遮遣之分类。
如何无自性：即四种无，是由自性安立。
如何令了知：即由义了知等五种遮遣，是由声音和语境安立。
如何被了知：即无和非之分类。遮遣八种等分类，由所了知事物安立。
自性之差别：即无实无，依于处所和时间之差别称为四种。
所了知事物：无或虽有，由补特伽罗欲求所作之事物力。
目的是遮遣所遮，是能作和作者之欲求。由于遮遣某方或其他等，虽是间接欲求亦然。
声音是能作自性，时间称为相续。目的之时称为语境，所应遮遣是所遮。
由何力安立，称为所遮之观待。词义即是遮遣。
先前无之差别：即相续相似、自性、语境和所依无。
相续坏灭、自性、语境和离所依，由此坏灭后无有四种。
互相一中一无，虽有相互特征分类，应摄于自性中，如金臂饰庄严等，
种类、工艺、大小、颜色形状虽相同，一之自性非为一，若是则应同时取。
极无之差别：知为因和自性二种。
有情生等，缘相续之自性，是相续相似先前无。
种子、土和牛奶中，苗、瓶、酥油等，是自性先前无。
如从金中饰品等，是情况先前无。此地处牛等，先前无是依所依。
树木或补特伽罗等，烧毁或死亡等，是相续坏灭无。
于苗、瓶、酥油等中，种子、土和牛奶，是自性坏灭无。
如从金臂饰中，耳环等是情况坏灭。从此处瓶等，迁往他处无，是离所依无。
兔角、骡、驴上，无角和角因，是自性遮遣和因遮遣。
遮遣观待时间：即事物观待时间，于说者时间，永远执持通达。
仅总相通达和别相通达，说者意乐亦有二种。

།ངོ་བོ་སྟོན་པ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་དག་དགག་པའང་དེ་སྙེད་ཀྱི། །འོན་ཀྱང་མདོ་རུ་བསྡུ་བ་ནི། །དེ་དག་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ལྡོག་པ་བསྡུས་པ་བསྟན་པའི་ཚིག་ལེ་འུར་བྱས་པ་རྫོགས་སོ།

凡是显示本体的数量，
否定的数量也同样多，
然而总的归纳，
应当知道就是这些而已。
归纳差别的颂词已圆满。

། །།

。
